شمس الدين محمد بن محمود الشهرزوري ( مترجم : تبريزى )
ديباچه 144
نزهة الأرواح وروضة الأفراح ( تاريخ الحكماء قبل ظهور الإسلام وبعده ) ( فارسى )
الهيات 1 : 149 ش 86 / 242 پ و دانشگاه 15 / 6616 ) و المشوقة كه من آن را در مجلهء جاويدان خرد چاپ كردهام . از مفتاح الطب او سزگين ( 3 : 334 و 414 ) و اولمان ( 152 ) سخن داشتهاند . او سخنان اخلاقى فيلسوفان يونانى در « الكلم الروحانية من الحكم اليونانية » گذارده و آن « گئومولوگى » خوبى است . مصطفى قبانى آن را در قاهره در 1313 / 1900 از روى نسخه نوشتهء 707 ظاهريهء دمشق چاپ كرده و چنان كه در ديباچه گفته ( ص 4 ) نزديك به 43 صفحه از 5 / 22 تا 6 / 65 آنچه در چاپ آستانه يافته است در سرگذشت افلاطون افزوده است . نسخههاى ديگر آن در پاريس ش 5139 ( ص 427 فهرست و جدا ) و اياصوفياا 2452 و فاتح 4041 است ( بروكلمن 1 : 240 و ذيل از : 426 ) در فهرست ظاهريهء دمشق ( فلسفه 65 ) از نسخهء نوشته محب الدين بدر در 1317 هم ياد شده است . چند برگى مصور از آن از نسخهاى كهن ديدهام كه نمىدانم از كجا است . در عيون الانباء ( 1 : 108 و 323 و 327 ) و تاريخ طبرستان ابن اسفنديار 101 و 125 و 128 و 666 ) ياد او هست . ( دانشنامهء ايران و اسلام 920 - دائرة المعارف اسلام به فرانسه 3 : 823 - معجم المطبوعات العربية ص 279 - ديباچهء الحكمة الخالدة 39 و 42 ) . 29 - ابو على مشكويهء رازى درگذشتهء 421 را است جاويدان خرد كه بنام دروغين و ساختگى « الحكمة الخالدة » كه در هيچ جا نديدهام دو بار در تهران چاپ شده است . متن اصلى آن ترجمهايست از پهلوى به عربى با افزودههايى گردآورى خود او ، و روى هم پندنامه ايرانى و يونانى و هندى و عربى خوبى است . بخش اصلى آن را در رسائل البلغاء و در اعيان الشيعة ( 1 : 46 - 194 ) مىبينيم . من در ديباچهء تاريخ الحكماء كوچك و در ديباچهء جاويدان خرد قزوينى ، از آن و